De koningspython (Python regius), alles over de ball python

De koningspython (Python regius) is een kleine pythonsoort uit West- en Centraal-Afrika. In Amerika heet hij ball python, in Engeland royal python. Het zijn drie namen voor precies hetzelfde dier. De wetenschappelijke naam gaf de Britse zoöloog George Shaw hem in 1802.

Beide Engelse namen vertellen iets over het dier. Ball python verwijst naar zijn verdediging: bij gevaar rolt hij zich op tot een strakke bal met de kop veilig in het midden. Royal python en koningspython verwijzen naar het verhaal dat Afrikaanse vorsten de slang als levend sieraad droegen.

Als huisdier is de koningspython al tientallen jaren de nummer één. Hij blijft hanteerbaar van formaat, is kalm, maakt geen geluid, verspreidt geen geur en heeft genoeg aan een goed ingericht terrarium en een prooi per één tot twee weken. Wie een slang zoekt die decennia meegaat, komt bijna altijd bij deze soort uit.

In de natuur leeft de koningspython in de savannes, graslanden en open bossen van West- en Centraal-Afrika. Overdag ligt hij verstopt in holen van knaagdieren, in termietenheuvels of onder dichte begroeiing. In de schemering en 's nachts komt hij tevoorschijn om te jagen.

Hij is een hinderlaagjager. Met warmtegevoelige groeven in zijn lippen voelt hij de lichaamswarmte van een muis of rat, zelfs in het donker. Hij grijpt de prooi, wikkelt zich eromheen en knijpt tot die niet meer ademt. Een koningspython is dus een wurgslang, en volledig ongiftig.

Die leefwijze verklaart ook zijn gedrag in huis. Een koningspython wil een strakke, donkere schuilplaats waarin hij zijn lijf tegen de wanden voelt. Een terrarium zonder goede schuilplaatsen geeft stress, en stress is de meest voorkomende reden dat een koningspython zijn eten weigert.

De tabel geeft richtwaarden. Hoe snel een koningspython groeit, hangt vooral af van het voerschema en het geslacht. Een vrouwtje is na drie tot vijf jaar volgroeid, een mannetje eerder. Een exemplaar boven de 180 centimeter is zeldzaam. Alles over groei per leeftijd, lengte meten en wat een gezond gewicht is, lees je op onze pagina hoe groot wordt een koningspython.

Een koningspython is ongiftig en voor een volwassene veilig. Hij is te klein om een mens te wurgen, en bij spanning rolt hij zich op tot een bal. Een beet komt weinig voor en voelt als een kras van een kat; de wondjes zijn binnen enkele dagen genezen.

Bijten gebeurt vrijwel altijd door voedselverwarring: je hand ruikt naar muis of je pakt hem op vlak na het voeren. Met een vaste voerroutine en handen die naar zeep ruiken voorkom je dat. Het volledige verhaal over tanden, beten en veiligheid met kinderen staat op is een koningspython gevaarlijk.

In gevangenschap wordt een koningspython bij goede verzorging 20 tot 30 jaar oud. In het wild ligt dat lager door roofdieren, ziekte en voedseltekort. Het oudst bekende exemplaar is een vrouwtje in de Saint Louis Zoo in de Verenigde Staten. Zij kwam daar in 1961 binnen en legde in 2020, op een geschatte leeftijd van 62 jaar, nog zeven eieren.

Reken bij een aankoop dus op tientallen jaren samen. Dat is precies waarom wij bij elke koper eerst vragen hoe het terrarium eruitziet en wat de plannen zijn. Hoe de koningspython zich verhoudt tot andere slangen, zie je in hoe oud worden slangen.

De wilde koningspython (in de hobby Normal of Wildkleur genoemd) is bruin met goudgele vlekken. Door gericht kweken zijn er inmiddels honderden erfelijke kleur- en patroonvarianten, de morphs. Die ontstaan door één gen of door combinaties van genen, en elke combinatie heeft zijn eigen uiterlijk en prijs.

Bekende voorbeelden zijn de gele Banana, de wit gevlekte Piebald, de geel met witte Albino, de Clown met zijn brede rugstreep en de lichte Desert Ghost. Hoe overerving werkt (dominant, co-dominant, recessief en wat een het-dier is) leggen we uit in de koningspython morphs encyclopedie.

De koningspython legt eieren. Een vrouwtje is geslachtsrijp vanaf ongeveer 1,5 kilo en een leeftijd van tweeënhalf tot drie jaar; een mannetje kan al na zijn eerste jaar dekken. Een legsel telt meestal drie tot elf eieren, gemiddeld zes.

Bij een constante temperatuur van ongeveer 31 tot 32 °C komen de eieren na 55 tot 60 dagen uit. In de natuur ligt het vrouwtje opgerold om haar legsel; in een kwekerij gaan de eieren in een incubator. Bij ons kun je live meekijken op de incubatorpagina.

Ja. De koningspython staat op bijlage II van CITES, in de Europese Unie is dat bijlage B. Nagekweekte dieren mag je kopen, houden en verkopen. Bewaar het bewijs van herkomst dat je bij de aankoop krijgt, want daarmee toon je aan dat het dier legaal is verkregen.

Wie beroepsmatig verkoopt, moet voldoen aan het Besluit houders van dieren. Jazz Reptiles is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en de kweker volgde de opleiding tot gekwalificeerd houder van herpeten bij Aeres. Elk dier heeft een eigen ID-nummer en papieren.

Koop bij de kweker die het dier zelf heeft grootgebracht. Dan zijn de ouderdieren, de geboortedatum en de voedingsgeschiedenis bekend en blijft dezelfde persoon bereikbaar voor vragen. Bij ons gaat een dier pas weg als het minstens vijf keer zelfstandig heeft gegeten.

Alle dieren die nu klaarstaan, met morph, geslacht, geboortedatum en prijs, zie je bij koningspython kopen. Wat een koningspython kost en waar de prijs van afhangt, staat op wat kost een koningspython.